Türkiye'de Yapay Zeka Kanunu: TBMM'deki Teklifler ve Avukatlar İçin Ne Anlama Geliyor? (2026)

Yapay zeka hukukun her alanına hızla girerken, sık sorulan bir soru var: "Türkiye'nin bir yapay zeka kanunu var mı?" Kısa cevap: henüz bütüncül, yürürlükte bir yapay zeka kanunu yok. Ancak konu TBMM'nin gündeminde; birden fazla kanun teklifi sunuldu ve bir meclis araştırma komisyonu kapsamlı bir rapor yayımladı.

Bu yazı, düzenlemenin 2026 itibarıyla nerede durduğunu, hangi tekliflerin masada olduğunu ve tüm bunların avukatlar ile hukuk büroları için ne anlama geldiğini sade biçimde özetliyor. (Avukatların yapay zeka araçlarını güvenli kullanımı için Hukukta Yapay Zeka Araçları: Avukatlar İçin 2026 Rehberi yazımıza bakabilirsiniz.)

Şu an yürürlükte ne var?

Türkiye'de yapay zekayı doğrudan ve bütüncül biçimde düzenleyen özel bir kanun bulunmuyor. Bunun yerine yapay zeka uygulamaları, hâlihazırda yürürlükteki genel mevzuata tabi: kişisel veri işleniyorsa 6698 sayılı KVKK, içerik internette yayılıyorsa 5651 sayılı Kanun, suç boyutu varsa 5237 sayılı TCK.

Kurumsal tarafta da hareket var: Dijital Dönüşüm Ofisi Ulusal Yapay Zeka Stratejisi'ni yürütüyor, BTK internet kaynaklı içeriklerde yetkili ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) 24 Kasım 2025'te "Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi"ni yayımladı. Yani özel bir kanun olmasa da yapay zekanın hukuki çerçevesi tümüyle boş değil.

TBMM'deki kanun teklifleri

2024'ten bu yana Meclis'e birbirinden farklı yaklaşımlarda teklifler sunuldu. Hepsinin ortak özelliği, henüz kanunlaşmamış teklifler olmaları:

24 Haziran 2024 — ilk teklif (Ö. F. Gergerlioğlu, Kocaeli MV; TBMM Esas No. 2/2234). Başlı başına bir yapay zeka kanunu öngören tek teklif. Yapay zeka sağlayıcı, dağıtıcı, kullanıcı, ithalatçı ve distribütörünü tek bir "yapay zeka operatörü" çatısı altında topluyor ve geliştirme/kullanım sırasında risk değerlendirmesi yapılmasını öngörüyor. Bu yapısıyla AB Yapay Zeka Tüzüğü'nün (EU AI Act) risk temelli yaklaşımına en yakın teklif. Öngörülen idari para cezaları da ağır: yanlış bilgi sağlanmasında 7,5 milyon TL veya yıllık cironun %1,5'i; yükümlülük ihlalinde 15 milyon TL veya cironun %3'ü; yasaklanan uygulamalarda 35 milyon TL veya cironun %7'sine kadar. Eleştirilen yönü ise yalnızca 8 maddeden oluşması ve detayların eksikliği.

7 Kasım 2025 — kapsamlı değişiklik teklifi (H. Öztürk, MHP Kırıkkale MV; TBMM Esas No. 2/3358). Medyada "ilk teklif" olarak yankı bulsa da aslında başlı başına bir yapay zeka kanunu değil; mevcut birçok kanunda (5651, TCK, KVKK ve diğerleri) değişiklik öngören kapsamlı bir teklif. Gerekçesi açık: "yeni bir kanun ihdasına gerek kalmaksızın mevcut temel kanunlarda değişiklik yapmak." Öne çıkan düzenlemeler:

• Derin kurgu (deepfake) etiketlemesi: Yapay zekayla üretilen içeriğin bu şekilde üretildiğinin kullanıcıya açıkça gösterilmesi; içerik sağlayıcı ile geliştiricinin müştereken sorumlu tutulması.
• İdari para cezası: BTK'ya, derin kurgu içeriklerde 500.000 TL ile 5.000.000 TL arası ceza; sistematik ve kasıtlı ihlalde erişim engeli yetkisi.
• TCK (m.125 vd.): Yapay zekaya suç teşkil eden bir fiil için komut veren kullanıcının doğrudan fail sayılması; sistemin tasarımı veya eğitimi yoluyla suça imkân sağlayan geliştiricinin cezasının yarı oranında artırılması.
• 6 saatlik müdahale: Kişilik haklarına aykırı veya kamu güvenliğini tehdit eden içeriklerin 6 saat içinde kaldırılması; kaldırılmazsa erişim engeli.

Ocak 2026 — KVKK odaklı teklif (İ. Özdemir, MHP Kayseri MV). 6698 sayılı KVKK'da değişiklik öngörüyor; yapay zeka araçlarıyla üretilen sahte sesli, görüntülü veya yazılı içeriklerin ilgili kişinin rızası olmaksızın paylaşılmasını hedef alıyor. Teklifin en dikkat çekici yönü, dijital platformları yalnızca "aracı" değil doğrudan sorumlu görmesi ve bu tür içeriklere izin veren sosyal medya/dijital platformlara bir önceki yıl cirosunun %5'i oranında idari para cezası öngörmesi.

Üç teklifi tek bakışta karşılaştırmak için:

Tarih	Vekil	Yaklaşım	Öne çıkan ceza	Esas No
24 Haziran 2024	Ö. F. Gergerlioğlu (Kocaeli)	Başlı başına AI kanunu; risk temelli (EU AI Act'e en yakın)	7,5M–35M TL veya ciro %1,5–%7	2/2234
7 Kasım 2025	H. Öztürk (MHP, Kırıkkale)	Mevcut kanunlarda kapsamlı değişiklik; deepfake etiketleme	BTK 500K–5M TL; hizmet sağlayıcı 5M TL'ye kadar	2/3358
Ocak 2026	İ. Özdemir (MHP, Kayseri)	KVKK odaklı; izinsiz sahte içerik	Platforma önceki yıl cirosunun %5'i	—

Mart 2026: TBMM Komisyon Raporu

Tekliflerin yanı sıra, TBMM bünyesinde kurulan Yapay Zeka Araştırma Komisyonu (Başkan: Fatih Dönmez), aylar süren çalışmasının ardından Mart 2026'da 260 Sıra Sayılı Raporunu (yaklaşık 100 öneriyle) yayımladı. Rapor, Türkiye'nin 2030'a kadar yapay zekayı geliştiren, kullanan ve insan odaklı biçimde düzenleyen, bölgesel ve küresel öncü bir aktör olması vizyonunu ortaya koyuyor.

Rapor bağlayıcı bir kanun değil, bir yol haritası niteliğinde. Ayrıca tartışmasız da değil: TMMOB ve Alternatif Bilişim Derneği gibi meslek ve sivil toplum örgütleri, hazırlık sürecinde ilgili uzmanlık alanlarının görüşünün yeterince alınmadığını belirten eleştiriler yayımladı. Bu da gösteriyor ki çerçeve henüz oturmuş değil; tartışma sürüyor.

Nereye gidiyor? Beklenen yön

Tabloyu birlikte okuduğumuzda eğilim şu: 2024 teklifi risk temelli ve sistematik bir yaklaşım ararken, 2025 ve 2026 teklifleri yapay zekanın belirli çıktıları (özellikle deepfake ve içerik şeffaflığı) üzerinden mevcut mevzuata eklemlenmeyi tercih ediyor. Uzun vadede beklenti, AB Yapay Zeka Tüzüğü ile uyumlu, risk temelli ve bütüncül bir düzenleme yönünde. AB'de Yapay Zeka Tüzüğü 2024'te yürürlüğe girip kademeli olarak uygulanmaya başladı; İtalya 2025'te kendi ulusal yasasını çıkardı. Türkiye'nin de er ya da geç benzer bir çerçeveye yönelmesi bekleniyor.

Bu, avukatlar için ne anlama geliyor?

Düzenleme henüz yürürlükte olmasa bile, gelişmelerin avukatlar açısından iki ayrı sonucu var.

1. Avukatın kendi yapay zeka kullanımı

Yapay zeka kanunu çıkmasını beklemeye gerek yok: müvekkil verisini bir araca yüklediğinizde KVKK zaten bugün yürürlükte. Bu nedenle kullandığınız aracın şu özellikleri belirleyici:

• Verinin nerede işlendiği ve yurt dışına aktarılıp aktarılmadığı,
• Aktarım varsa hukuki dayanağı (aydınlatma ve açık rıza),
• Ve en önemlisi: belge ve sorgularınızın model eğitiminde kullanılıp kullanılmadığı.

KVKK'nın üretken yapay zeka rehberi de tam bu konularda yol gösteriyor. Bugünden KVKK uyumlu bir araçla çalışmak, yarının uyum yükünü baştan hafifletir.

2. Yeni bir danışmanlık alanı

Diğer yön bir fırsat: yapay zeka uyumu, hızla büyüyen bir danışmanlık alanına dönüşüyor. Deepfake sorumluluğu, içerik etiketleme yükümlülükleri, KVKK ile yapay zeka kesişimi ve AB Yapay Zeka Tüzüğü'ne tabi olabilecek ihracatçı müvekkiller için risk değerlendirmesi — bunların hepsi avukatların müvekkillerine sunabileceği yeni hizmet kalemleri. Düzenleme olgunlaştıkça bu alandaki talep artacak.

Bugün ne yapmalı? (kontrol listesi)

• TBMM'deki teklifleri ve Mart 2026 komisyon raporunu takip edin.
• KVKK'nın üretken yapay zeka rehberini okuyup büro pratiğinize uyarlayın.
• Kullandığınız yapay zeka araçlarının KVKK uyumunu ve model eğitimi politikasını denetleyin.
• Müvekkil verisi işleyen yapay zeka kullanımını aydınlatma ve açık rıza süreçlerine bağlayın.
• Yapay zeka uyumunu, büronuz için yeni bir hizmet kalemi olarak değerlendirin.

İçtihub'ın yaklaşımı

İçtihub, bu düzenleyici eğilimi baştan tasarımına aldı. Genel amaçlı bir sohbet aracı değil; Türk hukukuna ve gerçek karar veritabanına bağlı, KVKK uyumlu bir çalışma masası:

• Model eğitimi yasağı. Belgeleriniz ve sorgularınız yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanılmaz; bu, sözleşmesel kullanım koşullarıyla güvence altındadır.
• Şeffaf veri işleme. Google Cloud altyapısı ve AES-256 şifreleme; yurt dışı aktarım gizlenmez, hukuki dayanağıyla belgelenir.
• Doğrulanabilir çıktı. İçtihat arama sonuçları daire, esas/karar no ve tarihle gelir; orijinal metne erişip teyit edebilirsiniz.
• Avukat denetiminde. Tüm çıktılar taslaktır; nihai kontrol ve hukuki sorumluluk her zaman avukatta kalır.

Regülasyon olgunlaşırken bugünden uyumlu bir araçla çalışmak en sağlam yol. İçtihub'ı ilk hafta ücretsiz ve kredi kartı gerekmeden deneyebilirsiniz.

Ücretsiz deneyin →  ·  Ürünleri keşfedin →  ·  Demo görüşmesi planlayın →

Sık sorulan sorular

Türkiye'de yürürlükte bir yapay zeka kanunu var mı? Hayır. Bütüncül ve yürürlükte özel bir yapay zeka kanunu bulunmuyor. Yapay zeka uygulamaları KVKK, 5651 sayılı Kanun ve TCK gibi mevcut mevzuata tabidir. TBMM'ye çeşitli teklifler sunuldu ancak henüz kanunlaşmadı.

TBMM'ye kaç yapay zeka kanun teklifi sunuldu? 2024–2026 döneminde farklı yaklaşımlarda teklifler sunuldu: 24 Haziran 2024 (Gergerlioğlu — başlı başına, risk temelli; Esas 2/2234), 7 Kasım 2025 (Öztürk — mevcut kanunlarda kapsamlı değişiklik; Esas 2/3358) ve Ocak 2026 (Özdemir — KVKK odaklı). Hiçbiri henüz yasalaşmadı.

Yapay zeka kanunu çıkarsa avukatları nasıl etkiler? İki yönde: avukatın kendi araç kullanımında KVKK ve şeffaflık yükümlülükleri öne çıkar; ayrıca müvekkillere yapay zeka uyumu konusunda danışmanlık yeni bir hizmet alanı olarak büyür.

Yapay zeka aracı kullanmak KVKK açısından bugün riskli mi? KVKK zaten yürürlükte olduğundan, müvekkil verisi işleyen her araçta veri yeri, yurt dışı aktarım ve model eğitimi politikası önemlidir. Model eğitimi yasağı ve KVKK uyumunu güvence altına alan araçlar tercih edilmelidir.

AB Yapay Zeka Tüzüğü Türkiye'deki avukatları ilgilendirir mi? Doğrudan AB'ye hizmet veren veya AB pazarında faaliyet gösteren müvekkilleriniz varsa evet. Ayrıca Türkiye'deki muhtemel düzenlemenin AB'nin risk temelli modeline yaklaşması bekleniyor.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Sözü edilen kanun teklifleri TBMM'ye sunulmuş olup henüz yasalaşmamıştır; içerikleri yasama sürecinde değişebilir. Güncel durum için resmî kaynakları takip edin.