Yoksulluk Nafakası: Şartları, Süresi ve Kaldırılması

İçtiHub Ekibi · 18 Mayıs 2026

Giriş: Yoksulluk Nafakası Nedir?

Boşanınca eşim bana ömür boyu nafaka mı ödeyecek? Çalışan eş yoksulluk nafakası alabilir mi?

Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eşe, diğer eş tarafından geçimini sağlaması için ödenen nafakadır. Çocuk için ödenen iştirak nafakasından ve dava sürerken ödenen tedbir nafakasından farklıdır. Dayanağı Türk Medeni Kanunu m.175'tir.

Amaç, boşananı zenginleştirmek değil; boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin asgari yaşam gereksinimlerini karşılamaktır. Bu yazıda şartları, kusur ölçütünü, "süresiz nafaka" tartışmasını, miktarı, talep zamanını ve nafakanın kaldırılmasını özetledik.

Yoksulluk Nafakasının Şartları

• Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmak: Nafaka isteyen eş, boşanma sonucunda yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, eğitim gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamayacak duruma düşecek olmalıdır.
• Kusurun daha ağır olmaması: Nafaka isteyen eşin kusuru, diğerinden daha ağır olmamalıdır. Kusursuz veya eşit kusurlu eş nafaka isteyebilir; nafaka yükümlüsü eşin kusurlu olması ise aranmaz.
• Talep şartı: Yoksulluk nafakasına kural olarak talep üzerine hükmedilir; hâkim kendiliğinden takdir etmez.

Yargıtay, yoksulluğa düşme ve kusur ölçütünü TMK m.175 çerçevesinde şöyle uygular:

“…Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için nafaka talep edenin boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceğinin belirlenmesi gerekir (TMK m. 175/1). Dosyanın tetkikinden, boşanmaya sebep olan olaylarda kusuru bulunmadığı anlaşılan kadının boşanma nedeniyle yoksulluğa düşeceğinin anlaşılması karşısında; yoksulluk nafakası talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi ile talebin reddine karar verilmesi doğru bulunmamış ve kararın bozulmasını gerektirmiştir.…”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2021/6589 K.2021/6310 (2021-09-21)

"Yoksulluk" Nasıl Belirlenir?

Yoksulluk, soyut bir kavram değildir; tarafların gerçekleşen ekonomik ve sosyal durumlarına göre değerlendirilir. Yerleşik içtihatta yoksulluğun ölçütü, bireyin maddi varlığını sürdürebilmesi için zorunlu ihtiyaçlar üzerinden tanımlanır:

Yoksulluğun tanımı içtihatta şöyle ortaya konur:

“…Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.10.1998 tarih ve 1998/2–656–688 sayılı Kararında da kabul edildiği gibi yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür (eğitim) gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanları yoksul kabul etmek gerekir. TMK.’nun 175.maddesine göre; “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.”…”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2017/1006 K.2019/1132 (2019-11-05)

Önemli bir nokta: asgari ücretle veya düşük gelirle çalışıyor olmak, tek başına yoksulluğu ortadan kaldırmaz; somut yaşam giderleriyle birlikte değerlendirilir.

Bu değerlendirmenin somut olaya uygulanışına dair bir örnek:

“…Amaç, boşanmadan dolayı yoksulluğa düşecek eşin, diğer eş tarafından koşulları bulunduğu sürece ekonomik yönden desteklenmesi ve asgari yaşam gereksinimlerinin karşılanmasıdır. Bu bakımdan nafaka alacaklısı açıkça talep etmedikçe, yoksulluk nafakasının belirli bir süreyle sınırlandırılması yasada bulunmayan bir unsuru yasaya dahil etmek anlamına gelir. Kanunun, hakime takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri gözönünde tutmayı emrettiği konularda hakim, hakkaniyete göre karar verir (… m.4).…”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2016/8859 K.2017/14407 (2017-12-12)

Miktar, Süre ve "Süresiz Nafaka"

Nafaka, yükümlünün mali gücü oranında belirlenir. Kanun metni nafakanın "süresiz" istenebileceğini söyler; bu, "ömür boyu sabit ödenir" demek değildir. Koşullar değişirse TMK m.176 uyarınca nafaka:

• Tarafların mali durumunun değişmesine göre artırılabilir veya azaltılabilir;
• Nafaka alanın yeniden evlenmesi, fiilen evliymiş gibi yaşaması veya yoksulluğunun ortadan kalkması halinde kaldırılır;
• Nafaka alan eşin ölümüyle kendiliğinden sona erer.

Yargıtay'ın yoksulluk nafakasının amacı ve sınırlarına ilişkin yerleşik yaklaşımı:

“…Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.10.1998 tarihli ve 1998/2-656 E., 1998/688 K.; 16.05.2007 tarihli ve 2007/2-275 E., 2007/275 K.; 20.06.2019 tarihli ve 2017/2-2424 E., 2019/751 K. sayılı kararlarında; “yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür, eğitim” gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanların “yoksul” kabul edilmesi gerektiği benimsenmiştir. Başka bir ifadeyle, geçimini kendi malî kaynakları ve çalışma gücüyle sağlama imkânından yoksun olan taraf diğer koşulları da varsa yoksulluk nafakası talep edebilecektir.…”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2018/124 K.2021/1490 (2021-11-23)

Pratik Örnek Senaryo

Örnek olay: Fatma Hanım ile eşi, her ikisinin de kusurlu olduğu (eşit kusur) bir evlilik sonunda boşanmaktadır. Fatma Hanım'ın düzenli geliri yoktur ve boşanmayla birlikte temel ihtiyaçlarını karşılayamayacaktır.

1. Kusur: Kusur eşit olduğundan, nafaka isteyenin kusuru "daha ağır" değildir → şart sağlanır.
2. Yoksulluk: Düzenli geliri olmaması ve temel ihtiyaçlarını karşılayamayacak olması nedeniyle yoksulluğa düşeceği kabul edilir.
3. Miktar: Yükümlü eşin mali gücüne göre aylık nafakaya hükmedilir; ileride koşullar değişirse artırım/azaltım veya kaldırma davası açılabilir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1) Çalışan eş yoksulluk nafakası alabilir mi?

Çalışıyor olmak tek başına nafakaya engel değildir. Belirleyici olan, elde edilen gelirin kişiyi yoksulluktan kurtarıp kurtarmadığıdır. Asgari ücret düzeyinde veya düzensiz gelir, somut yaşam giderleriyle birlikte değerlendirildiğinde yoksulluğu ortadan kaldırmayabilir.

2) "Süresiz nafaka" ömür boyu değişmez mi?

Hayır. "Süresiz" ifadesi, baştan belirli bir bitiş tarihi konmaması anlamına gelir. Tarafların ekonomik durumu değişirse nafaka artırılabilir/azaltılabilir; alan kişi yeniden evlenir, evli gibi yaşar veya yoksulluğu kalkarsa nafaka kaldırılır.

3) Yoksulluk nafakası ne zaman istenmelidir?

En sağlıklısı boşanma davası içinde talep etmektir. Boşanma davasında istenmemişse, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir nafaka davasıyla istenebilir; bu süre kaçırılırsa talep hakkı düşer.

İçtiHub ile Daha Hızlı

Yoksulluk nafakası uyuşmazlıkları gibi uyuşmazlıklarda emsal Yargıtay kararlarını saniyeler içinde tarayın ve dilekçenizi yapay zeka desteğiyle hazırlayın: İçtiHub’un özelliklerini inceleyin.

Bu Yazının Dayandığı Yargıtay Kararları

• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2021/6589 K.2021/6310
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2017/1006 K.2019/1132
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2016/8859 K.2017/14407
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2018/124 K.2021/1490
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2020/838 K.2020/3018
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2020/4260 K.2020/5826
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2020/27 K.2022/1549
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2017/2494 K.2021/248
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2024/4442 K.2025/1392
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2017/2653 K.2021/249
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2023/5434 K.2024/2331
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2024/1918 K.2024/9008

Yasal Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukata başvurunuz.