Trafik Kazasında Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

İçtiHub Ekibi · 18 Mayıs 2026

Giriş: Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir?

Trafik kazasında bir yakınını kaybedenler, yalnızca acılarıyla değil ekonomik bir boşlukla da baş başa kalır. Peki bu zararı kim, nasıl ve ne kadar karşılar?

Destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm nedeniyle, ölenin sağken düzenli olarak desteklediği kişilerin bu destekten yoksun kalması sonucu uğradığı maddi zararın giderilmesidir. Manevi tazminattan ayrıdır; geleceğe yönelik bir gelir kaybının karşılığıdır. Dayanağı Türk Borçlar Kanunu m.53'tür; indirim ve kusur kuralları m.51-52'de, trafikte ek olarak Karayolları Trafik Kanunu'ndadır.

Bu yazıda kimlerin "destek" sayıldığını, tazminatın nasıl hesaplandığını, kusur ve hatır indirimlerini, sigortanın rolünü ve zamanaşımını sade biçimde özetledik.

Kimler "Destek" Sayılır?

Destek, mutlaka kanuni mirasçı veya akraba olmak zorunda değildir. Belirleyici olan, ölenin fiilen ve düzenli olarak bir kişiye yardım ediyor ya da edecek olmasıdır:

• Eş, çocuklar ve ana-baba için destek ilişkisi kural olarak karine kabul edilir;
• Bunun dışındaki kişiler (örneğin fiilen bakılan bir yakın) destek ilişkisini ispatlamak kaydıyla talepte bulunabilir;
• Destek yalnızca parasal olmak zorunda değildir; düzenli ve eylemli yardım da destek sayılır.

Tazminat Nasıl Hesaplanır?

Hesap, bilirkişi/aktüer marifetiyle yapılır ve şu unsurlara dayanır: ölenin muhtemel yaşam ve çalışma süresi (yaşam tablosu), gelir düzeyi, destek görenlere ayıracağı pay ve bu payların süresi. Amaç, desteğin sağ kalsaydı sağlayacağı katkının bugünkü değerini bulmaktır.

Hesabın eksiksiz ve denetlenebilir yapılması gerektiğine dair Yargıtay yaklaşımı:

“…Eksik inceleme ile karar verilemez. Bu durumda mahkemece HMK’nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma ödevi doğrultusunda, dava dilekçesinde talep edilen maddi tazminatın kuruşlandırılarak ne kadarının destek tazminatı, ne kadarının cenaze ve defin giderine ilişkin olduğu davacılar vekiline açıklattırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru görülmemiştir. Yargıtay yerleşik uygulamalarına göre muhtemel yaşam süreleri belirlenirken Population Masculine Et–Feminine (PMF) Yaşam Tablosu esas alınmalıdır.…”
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/22540 K.2022/14821 (2022-11-16)

İndirimler: Müterafik Kusur ve Hatır Taşıması

Tazminattan bazı indirimler yapılabilir:

• Müterafik (bölüşük) kusur (TBK m.52): Zarar gören/desteğin kendisi zararın doğmasına veya artmasına kusuruyla katkıda bulunmuşsa (örneğin emniyet kemeri takmamak) tazminattan o oranda indirim yapılır.
• Hatır taşıması indirimi (TBK m.51): Ölen, sürücünün hatırı için bedelsiz taşınıyorduysa hakkaniyet gereği bir indirim uygulanabilir.
• Denkleştirme: Sigortadan veya sorumludan yapılan ödemeler ile SGK'nın bağladığı gelirler, mükerrer ödemeyi önlemek için hesaba dahil edilir.

İndirim kalemleri ve sıralaması içtihatta şöyle sistematize edilir:

“…Yani, TBK 51 ve 52. maddelere göre nihai tazminatı belirlemedeki indirimler; 1-Trafik kazasının oluşumunda zarar görenin kusuru varsa (birlikte kusur) bu oranda indirim yapılması, 2-Hatır taşıması varsa TBK 51 ve KTK 87. maddeleri uyarınca indirim yapılması, 3-Zarar görenin olayın oluşumunda etkili olmamakla beraber zararın oluşumunda veya artmasında kusuru varsa(müterafik kusur) kalan tazminattan bu sebeple indirim yapılması biçiminde olmalıdır. Borçlar Kanunu hükümlerine göre tazminatın saptanması için öncelikle zararın belirlenmesi gerekir.…”
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/19623 K.2022/17427 (2022-12-21)

Zarar görenin kusurunun (TBK 52) tazminata etkisi konusunda ölçüt:

“…2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesi uyarınca motosiklet sürücülerinin kask takma zorunluğu bulunmaktadır.…”
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/2577 K.2025/11270 (2025-07-03)

Sigorta ve Zamanaşımı

Trafik kazalarında Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası devreye girer; zarar görenler poliçe limiti dahilinde doğrudan sigorta şirketine başvurabilir ve dava açabilir. Limit aşan kısım için sürücü/işleten/araç sahibinin sorumluluğu sürer.

Zamanaşımı kural olarak zararı ve failini öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde olaydan itibaren on yıldır. Ancak fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa (ölümlü trafik kazalarında olağan), daha uzun olan ceza zamanaşımı tazminat talebine de uygulanır.

Pratik Örnek Senaryo

Örnek olay: Bir trafik kazasında aile reisi hayatını kaybeder; geride eş ve iki çocuk kalır. Kaza tespit tutanağına göre ölen sürücünün %20 oranında bölüşük kusuru vardır; karşı araç trafik sigortalıdır.

1. Destek ve hesap: Eş ve çocuklar için destek karinesi geçerlidir; aktüer hesabıyla ölenin gelirinden bu kişilere ayıracağı paylar ve süreleri hesaplanır.
2. Kusur indirimi: Bulunan tazminattan ölenin %20 kusuru oranında müterafik indirim yapılır.
3. Sigorta: Talep önce trafik sigortasından poliçe limitine kadar karşılanır; limit aşılırsa sorumlulardan tahsil edilir. Süre, ölümlü kaza suç oluşturduğundan ceza zamanaşımına göre değerlendirilir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1) Sadece mirasçılar mı tazminat isteyebilir?

Hayır. Belirleyici olan mirasçılık değil, ölenden fiilen ve düzenli destek alıyor olmaktır. Eş, çocuk ve ana-baba için destek karine sayılır; bunun dışındaki kişiler destek ilişkisini ispatlayarak talepte bulunabilir.

2) Tazminatı sigorta mı öder?

Trafik kazalarında zorunlu trafik sigortası, poliçe limiti dahilinde destekten yoksun kalma zararını karşılar ve doğrudan sigortacıya başvurulabilir. Limiti aşan zarar için aracın işleteni, sahibi ve kusurlu sürücünün sorumluluğu devam eder.

3) Zamanaşımı ne kadar?

Kural olarak öğrenmeden itibaren iki, her hâlde on yıldır. Ancak ölümlü trafik kazası aynı zamanda suç oluşturduğundan, daha uzun olan ceza zamanaşımı süresi tazminat talebine de uygulanır; bu, hak kaybını önlemek açısından önemlidir.

İçtiHub ile Daha Hızlı

Destekten yoksun kalma tazminatı gibi uyuşmazlıklarda emsal Yargıtay kararlarını saniyeler içinde tarayın ve dilekçenizi yapay zeka desteğiyle hazırlayın: İçtiHub’un özelliklerini inceleyin.

Bu Yazının Dayandığı Yargıtay Kararları

• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/22540 K.2022/14821
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/19623 K.2022/17427
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/2577 K.2025/11270
• Bölge Adliye Mahkemesi İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/254 K.2021/205
• Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/367 K.2021/612
• Bölge Adliye Mahkemesi Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/318 K.2021/258
• Bölge Adliye Mahkemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2022/1079 K.2023/818
• Bölge Adliye Mahkemesi Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/319 K.2021/298
• Bölge Adliye Mahkemesi İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/71 K.2021/1276
• Bölge Adliye Mahkemesi İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/671 K.2020/380
• Bölge Adliye Mahkemesi İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/619 K.2021/382
• Bölge Adliye Mahkemesi İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2019/1406 K.2022/331

Yasal Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınıza özgü değerlendirme için bir avukata başvurunuz.